مطالعات طرح جامع و راهبردي ايستگاه راه‌‌آهن كرج

شرکت راه‌آهن جمهوري اسلامي ايران
1395

تغيير رويكرد نسبت به عملكرد ايستگاه‌هاي راه‌آهن و تلاش براي بدل نمودن اين ايستگاه‌ها از يك گره حمل‌ونقلي و تك عملكردي به يك پديده شهري با ماهيت پيچيده و چندبعدي با بهره‌گيري از سياست «توسعه مبتني بر حمل‌ونقل همگاني» و «شهرسازي ريل‌پايه»، سبب گرديد تا انجام مطالعات طرح جامع و راهبردي ايستگاه راه‌آهن كرج، از سوي شركت راه‌آهن جمهوري اسلامي ايران در دستور كار قرار گيرد.

عواملي نظير حجم بالای انتقال بار از این ایستگاه، برخورداری از پتانسیل بالا در جذب مسافر (به‌ویژه مسیر حومه‌ای) و نزدیکی به تهران سبب گرديده تا اين ايستگاه به‌عنوان يكي از مهم‌ترين ايستگاه‌هاي تشكيلاتي كشور مطرح باشد. از سوي ديگر، علي‌رغم وجود نقاط قوتي نظير فراگيري ايستگاه در بخش جنوبي و داخل محدوه شهر، فاصله اندك از ايستگاه مترو شهيد سلطاني (مترو تهران كرج)، وجود اراضي مناسب توسعه و ... از ارتباط عملكردي و كالبدي چندان مناسبي با ساير بخش‌هاي شهر برخوردار نبوده و به‌عنصري مزاحم و جدافتاده در بافت شهري بدل گرديده است.

پيچيدگي موضوع و تنوع در فعاليت هاي جاري در ايستگاه راه آهن كرج سبب گرديد تا در گام اول از انجام مطالعات به شناخت ايستگاه در 7 زمينه اصلي مطالعاتي شامل مطالعات زيست محيطي، معماري و شهرسازي، اقليمي و زمين شناسي، اقتصادي- اجتماعي، ريلي، تأسيسات مكانيك و تأسيسات برق پرداخته شود. در گام دوم و سوم به جمع بندي مطالعات و تجزيه و تحليل به تفكيك هر يك از زمينه‌هاي مذكور پرداخته شد. در نهايت و در گام چهام با تلفيق نتايج بدست آمده در مراحل پيشين و بهره‌گيري از تكينيك‌ها و ابزارهاي متنوع طرح جامع ايستگاه در قالب اسناد نوشتاري و تصويري به شرح زير ارائه گرديد:

الف-اسناد نوشتاري شامل

  1. اهداف و سياست‌هاي پيشنهادي طرح براي الگوهاي كالبدي و عملكردي
  2. برنامه اقدامات اجرايي، ضوابط و توصيه‌هاي عملياتي كوتاه‌مدت، ميان‌مدت و بلندمدت؛
  3. تعيين حدود و مشخصات طرح‌هاي تفصيلي و پروژهاي ويژه مرتبط؛
  4. برنامه اقدامات اجرايي به تفكيك دستگاه‌هاي اجرايي.

ب- اسناد تصويري شامل:

  1. طرح آرايش خطوط ريلي و پلان هندسي ريلي
  2. پلان لكه‌گذاري كاربري‌ها

در نهايت، علاوه بر اسناد مذكور، در تدوين اين طرح تلاش بر آن بوده تا توصيه‌هايي جهت كاربست هرچه بهتر سياست «توسعه مبتني بر حمل و نقل همگاني» جهت توسعه محدوده پيرامون ايستگاه راه‌آهن كرج ارائه گردد.

هدف از تدوين طرح‌هاي جامع ايستگاهي با بهره‌گيري از رويكردهاي نوين، فراهم نمودن شرايطي است كه از طريق آن محدوده ايستگاه‌هاي راه‌آهن از عنصري تك‌عملكردي، جداافتاده، مزاحم و فاقد عملكرد شهري به پديده‌اي پيچيده و چندبعدي بدل گردند كه علاوه بر ايفاي نقش به‌عنوان يك گره حمل‌ونقلي، به مقصدي جذاب، سرزنده و همه شمول، يك مركز اقتصادي پويا و سرزنده و زيرساختي دوستدار محيط‌زيست  بدل گردد. «طرح جامع و راهبردي ايستگاه راه‌آهن كرج» تلاش نمود تا ازطريق كاربست سياست «توسعه مبتني بر حمل‌ونقل همگاني» بستري مناسب جهت تحقق هدف مذكور را فراهم نمايد.