تجدید نظر طرح جامع شهر اردکان

اداره کل راه و شهرسازی استان فارس
۱۳۹۳

شهر اردكان، شهري با قدمت سكونت هزار ساله، مركز شهرستان سپيدان واقع در استان فارس است. «تجديدنظر طرح جامع شهر اردكان» توسط اداره كل راه و شهرسازي استان فارس در سال 1393 دستور كار قرار گرفت. جمعيت اين شهر در سال 1390 برابر با 16661 نفر و 433 هكتار مساحت آن است. تغييرات غيرقابل پيش‌بيني جمعيت و رشد شتابان ساخت و ساز و تحولات ساختارشكنانه، توسعه منفصل و برونزاي شهر و تاثيرپذيري آن از تحولات پيراموني ؛ از خصوصيات رشد و توسعه اردكان و ضرورت تهيه اين طرح است.

در فرآيند تهيه اين طرح‌ جامع، بررسي‌ها در سه سطح منطقه، حوزه نفوذ و شهر صورت پذيرفت. فهم شهر در ابعاد گوناگون برنامه‌ريزي و با در نظر گرفتن برهم‌كنش آنها با هدف درك عميق از تحولات گذشته و عوامل دخيل در آن و دستيابي به عوامل كليدي توسعه‌زا و توسعه‌زدا در مرحله شناخت شهر مدنظر قرار گرفت. برآيند اين مطالعات در زمينه‌هاي مختلف به شرح زير است:

  • بستر جغرافيايي: پيوند ناگسستني فرم شهر با بستر طبيعي آن و اطلاع از دانش تطابق‌پذيري توپولوژي فضايي شهر در گذر زمان؛
  • بستر جمعيتي:كشش پايين شهر در جذب جمعيت پيراموني و نگهداشت جمعيت مستعد خود و معلول بودن ان در تناسبات منطقه‌اي؛
  • بستر اجتماعي: ارتباط محله‌گرايي، روابط اجتماعي و عرفي با تقسيمات شهري؛
  • بستر اقتصادي: تعامل رونق اقتصاد و بازار شهر با تحولات منطقه‌اي و بازنده بودن در برابر قدرت ديگر شهرهاي نزديك؛
  • بستر كالبدي: اساس توزيع خدمات و سرمايه و گرايش به توسعه بر شبكه دسترسي و جمعيت‌پذيري تاثيرگذار بر تغييرات كاربري و كالبدي و تراكم ساختماني شهر .

تحليل شهر و حوزه نفوذ با هدف نظم‌دهي به روابط متقابل در فرآيند توسعه، متعادل كردن ساختارهاي شكل‌دهنده و ارتقاء كيفيت زيستي و پايداري شهر و پيرامون صورت گرفت و در چارچوب اصول و الگوي چرايي و چگونگي توسعه و زمينه‌سازي كمي و كيفي براي تعيين كجايي، زماني و مسئول اجراي طرح‌ها و برنامه‌هاي عمراني شهر و حوزه نفوذ ارايه ‌گرديد.

بر مبناي تحليل سوات و سناريوسازي‌هاي انجام شده در مرحله تحليل و با درك فرايند تغييرات و تحولات شهر در لايه‌هاي زماني تا به امروز، چشم‌انداز متصور براي توسعه پايدار شهر اردكان در پيوند با عملكرد آن و در ارتباط با حوزه نفوذ تبيين گرديد.  نقش‌پذيري شهر در اقتصاد و مديريت منطقه‌اي، با در نظر گرفتن ضرورت‌ها و لازمه‌هاي تحقق‌پذيري آنها مطرح شد و چگونگي استفاده از اراضي شهر به‌منظور بهره‌مندي از مزيت‌هاي گردشگري در شهر و پيرامون و كارآمدي ديگر نقش‌هاي شهر پي‌ريزي شد و با تاكيد بر حفظ هويت و ارتقاء حس تعلق ساكنين و بكارگيري مشاركت تمامي ذينفوذان و ذينفعان شهر براي اجرايي تر شدن از طرح‌هاي قبلي برنامه‌ريزي شد.

به منظور دستيابي به توسعه پايدار شهر اردكان، علاوه بر تبيين چارچوب‌ها و اصول توسعه، طرح راهبرد‌ها و سياست‌ها و تهيه برنامه هاي موضوعي و موضعي با لحاظ زمان و اعتبار و مسئول انجام آن و ذكر شيوه‌هاي پشتيباني و هدايت اين برنامه‌ها؛ ضوابط و مقررات متناسب با شهر اردكان نيز تهيه گرديد.